خوشبختانه امروزه راهکارهای زیادی برای زایمان طبیعی بدون درد وجود دارد. برخی از این روش‌ها مانند زایمان طبیعی غیردارویی، زایمان طبیعی فیزیولوژیک، زایمان طبیعی بدون درد به روش اپیدورال یا اسپینال و زایمان در آب را می‌توانید تحت نظر خانم دکتر مریم کریمی، متخصص زنان و زایمان، انجام دهید.

همچنین انجام تکنیک‌های تنفسی، هیپنوتیزم و ماساژدرمانی برای مدیریت درد زایمان طبیعی می‌توانند مفید باشند.

به عنوان مثال، اگرچه زایمان طبیعی فیزیولوژیک یا زایمان در آب به‌دلیل عدم استفاده از مواد بیهوشی ایمن‌تر از زایمان طبیعی بدون درد با اپیدورال هستند، اما نمی‌توان انکار کرد که این دو روش به میزان صددرصد مانع از احساس درد نمی‌شوند. در ادامه به جزئیات بیشتری از انواع روش‌های زایمان طبیعی بدون درد اشاره خواهیم کرد.

زایمان طبیعی بدون درد چگونه است؟
در سراسر بدن شما گیرنده‌های درد وجود دارند که سیگنال‌ها (تکانه‌های الکتریکی) را به مغز منتقل می‌کنند. مغز سیگنال‌ها را پردازش و آن‌ها را به‌عنوان درد تفسیر می‌کند. جالب است بدانید که ماهیچه‌ها و سیستم‌های مرتبط با زایمان دارای بیشترین میزان گیرنده درد هستند و به‌همین‌دلیل تا زمانی‌که کودک شما به دنیا بیاید، درد شدیدی را احساس خواهید کرد.

برای زایمان طبیعی بدون درد، پزشک متخصص زنان و زایمان یا ماما از قبل به شما آموزش می‌دهند که چگونه در طول رویداد بزرگی مانند زایمان آرام باشید. به عنوان مثال، یاد می‌گیرید که چگونه عضلات ارادی خود را در طول انقباضات عضلات رحم و لگن شل کنید و بدین‌شکل شدت درد را کاهش دهید.

علاوه‌براین، در مورد یافتن بهترین وضعیت بدنی برای زایمان و تکنیک‌های تنفسی نیز آموزش خواهید دید. تکنیک‌های تنفسی، هم بدن شما را آرام می‌کنند و هم حس کنترل درد را در طول زایمان افزایش می‌دهند.

درصورتی‌که پزشک از بابت تاثیر چنین راهکارهایی (راهکارهای فیزیولوژیک) برای مدیریت درد زایمان مطمئن نباشد، ممکن است دستور تزریق ماده بیهوشی یا بی‌حسی برای زایمان طبیعی بدون درد با اپیدورال را بدهد.

زایمان طبیعی بدون درد
روش‌های زایمان طبیعی
در این بخش قصد داریم به جزئیات کامل چهار مورد از مهم‌ترین و موثرترین روش‌های زایمان طبیعی بدون درد اشاره کنیم.

زایمان طبیعی فیزیولوژیک
از نظر پزشکان، بخش بزرگی از نحوه تجربه درد در زمان زایمان به طرز فکر مادر بستگی دارد. به‌همین‌دلیل، اخیراً روی زایمان طبیعی فیزیولوژیک تاکید زیادی می‌شود.

در این روش، هیچ مداخله غیرضروری در فرآیندهای فیزیولوژیک زایمان صورت نمی‌گیرد و صرفاً به کمک ماساژدرمانی، آب‌درمانی، تکنیک‌های آرام‌سازی و تنفس ریتمیک، گرمادرمانی، رایحه‌درمانی، انجام حرکات کششی خاص و غیره سعی می‌شود درد زایمان را کاهش داد و کنترل کرد.

در این روش پزشک یا ماما هیچ دارویی را تزریق نمی‌کنند و فقط سعی می‌کنند با راهکارهای حمایتی به مدیریت درد کمک کنند. البته درصورتی‌که مشکلی در روند زایمان طبیعی احساس شود، احتمالا پزشک برای درمان‌های آنی مانند استفاده از ابزارهای وکیوم یا فورسپس یا عمل سزارین اقدام خواهد کرد.

فواید زایمان فیزیولوژیک
علاوه‌بر مدیریت درد زایمان، از دیگر مزایای این روش زایمان طبیعی بدون درد غیردارویی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

برخلاف عمل سزارین که معمولا یک تا دو هفته زودتر از موعد انجام می‌شود، زایمان فیزیولوژیک در هفته‌های آخر بارداری یعنی هفته 39 تا 40 ام انجام می‌شود. این مساله کمک می‌کند تا اعضای بدن جنین، به‌خصوص مغز، به طور کامل رشد کنند و بعد از زایمان نیازی به مراقبت‌های ویژه نباشد.
اپیزیوتومی یا برش ناحیه پرینه (بافت بین واژن و مقعد) روشی است که برای کمک به خروج راحت‌تر نوزاد در طی زایمان طبیعی معمولی انجام می‌شود. خوشبختانه با ابداع زایمان فیزیولوژیک و حمایت‌های پزشک و ماما کمتر نیاز به انجام این روش است. در نتیجه، احتمال عفونت و خونریزی بعد از زایمان نیز به میزان زیادی کاهش می‌یابد.
ازآنجایی‌که در این روش زایمان طبیعی بدون درد هیچ دارویی به مادر داده نمی‌شود، نگرانی در مورد عوارض جانبی آن‌‌ها روی مادر و نوزاد وجود ندارد. قابل ذکر است، داروهایی که برای سرعت بخشیدن به روند زایمان طبیعی داده می‌شوند، ممکن است با افزایش انقباضات رحم باعث اختلال در فرآیند اکسیژن‌رسانی به جنین و بروز مشکلاتی مانند دیسترس تنفسی نوزاد شوند. از طرفی، احتمال خونریزی شدید واژینال در اثر پارگی رحم و افتادن زودرس جفت نیز وجود دارد.
ازآنجایی‌که مادر در زمان زایمان فیزیولوژیک هوشیار است و حتی از داروهای بی‌حسی نیز استفاده نمی‌کند، می‌تواند طبق شرایط خود بهترین پوزیشن یا وضعیت بدنی را برای زایمان طبیعی بدون درد انتخاب کند. این کار به پیشرفت روند زایمان کمک کند و باعث می‌شود نوزاد هنگام خروج در موقعیت مناسبی در لگن مادر قرار گیرد.
سایر فواید زایمان فیزیولوژیک عبارتند از:
کاهش احتمال بروز اختلال در روند شیردهی مادر بعد از زایمان (زیرا باعث تغییرات آنی در میزان هورمون‌ها نمی‌شود)
بهبود دلبستگی مادر و نوزاد
امکان حضور یک همراه (به‌خصوص پدر نوزاد) به‌عنوان حامی در کنار مادر
کاهش هزینه‌های زایمان در مقایسه با عمل سزارین
خطرات زایمان فیزیولوژیک
اگرچه خطرات زایمان فیزیولوژیک خیلی کمتر از زایمان طبیعی معمولی است، اما نمی‌توان احتمال بروز خطرات و عوارض نادر زیر را نادیده گرفت:

بروز مشکلات ادراری مانند تکرر ادرار در اثر افتادگی رحم
بروز مشکل در اجابت مزاج و برقراری رابطه جنسی
عفونت پس از زایمان
آسیب به دهانه رحم و کاهش توانایی برای بارداری مجدد
آسیب به جنین در اثر خروج نادرست از کانال زایمان
چه افرادی نباید زایمان فیزیولوژیک را انجام دهند
با وجود فواید منحصربه‌فرد زایمان فیزیولوژیک، اما بهتر است بدانید که همه مادران امکان انجام آن را ندارند (به‌خصوص مادرانی‌که کاندید زایمان طبیعی نیستند). اصولا پزشک در صورت تشخیص موارد زیر مانع از انجام این روش می‌شود:

قرار داشتن نوزاد در وضعیت بریچ
پرولاپس بند ناف
ابتلا مادر به تبخال یا زگیل تناسلی
ابتلا مادر به بیماری قلبی یا ریوی
ابتلا مادر به دیابت بارداری یا پره‌‌اکلامپسی
حاملگی پرخطر و احتمال تولد زودرس و نارس بودن نوزاد در زمان زایمان
خونریزی بیش‌ازحد واژینال یا عفونت واژینال مادر
زایمان طبیعی بدون درد به روش اپیدورال
اپیدورال یک روش تزریق ماده بیهوشی است که اعصاب شما را از کمر به پایین بی‌حس می‌کند. در نتیجه در زمان زایمان طبیعی یا حتی عمل سزارین اصلا احساس درد نخواهید کرد.

متخصص بیهوشی یک سوزن را به قسمت پایین کمر وارد می‌کند و نوک آن را وارد فضای اپیدورال که در بیرونی‌ترین قسمت کانال نخاعی قرار دارد، قرار می‌دهد تا بتواند دارو به‌آرامی در فضای ستون فقرات منتشر کند.

فواید زایمان طبیعی با اپیدورال
پس از گذشت 10 تا 20 دقیقه از انجام روش اپیدورال، بسیاری از مادران متوجه می‌شوند که این روش تجربه زایمان آسان‌تر و کم‌استرس‌تری را برای آن‌ها فراهم می‌کند. سایر مزایای آن عبارتند از:

دوز ماده بی‌حسی را می‌توان بسته به میزان تسکین مورد نیاز افزایش یا کاهش داد.
این روش زایمان طبیعی بدون درد اجازه می‌دهد که مادر در طول زایمان کاملا بیدار و هوشیار بماند. این مساله در بهبود رابطه عاطفی مادر و نوزاد و کاهش اختلالات شیردهی موثر است.
خطرات زایمان طبیعی با اپیدورال
زایمان طبیعی بدون درد با اپیدورال به‌دلیل تزریق داروی بیهوشی با عوارض جانبی همراه است.

برخی از مادران بعد از انجام این روش مشکلاتی مانند سردرد، حالت تهوع یا کمردرد را تجربه می‌کنند. از دیگر خطرات آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

در اثر کاهش توانایی مادر برای حرکت کردن، یافتن یک پوزیشن زایمان مناسب سخت می‎شود.
در اثر کاهش توانایی مادر برای زور زدن و احساس انقباضات در هنگام زایمان طبیعی، ممکن روند زایمان طولانی‌تر شود.
اگر نوزاد در وضعیت غیرطبیعی نسبت به لگن قرار داشته باشد، اپیدورال ممکن است خارج شدن از این وضعیت را برای کودک چالش‌برانگیزتر کند. در این شرایط نیاز به مداخله پزشکی برای کمک به پیشرفت زایمان است.
کاهش فشار خون مادر در واکنش به ماده بیهوشی، ممکن است تعداد ضربان قلب کودک را کاهش دهد و باعث بروز مشکلات بعدی شود.
چه افرادی نباید زایمان طبیعی با اپیدورال را انجام دهند
مادرانی‌که مشکلات پزشکی مانند موارد زیر دارند، نمی‌توانند اپیدورال انجام دهند:

ناهنجاری‌های لخته شدن خون مانند بیماری هموفیلی
افت فشار خون مزمن
مشکلات نخاعی
عفونت خون
عفونت پوستی در قسمت پایین کمر
سابقه واکنش آلرژیک قبلی به ماده بی‌حسی یا بیهوشی
زایمان طبیعی بدون درد با دکتر مریم کریمی
اگر به‌دنبال یک پزشک متبحر برای زایمان طبیعی بدون درد هستید، پیشنهاد ما به شما دکتر مریم کریمی است. چراکه ایشان با برخورداری از دانش و تجربه کافی در این زمینه، می‌توانند احتمال بروز خطرات و عوارض هرکدام از روش‌های ذکرشده را به حداقل برسانند.

درخواست مشاوره
جهت دریافت مشاوره و اطلاع از نحوه زایمان طبیعی بدون درد نزد خانم دکتر مریم کریمی می‌توانید با شماره‌های زیر تماس بگیرید:

09381446872
۰۹۲۱۹۷۷۹۰۴3

زایمان در آب
یکی دیگر از روش‌های موثر در کاهش درد زایمان طبیعی است. برای انجام آن، شما به حالت نشسته در وان آب گرم قرار می‌گیرید و نوزاد شما به حالت غوطه‌ور در آب به دنیا می‌آید. این کار نه تنها آرامش‌بخش است بلکه:

با ایجاد حالت بی‌وزنی، امکان حرکت آزاد و قرارگیری در پوزیشن جدید را برای مادر فراهم می‌کند.
به بهبود انقباضات رحمی و گردش خون مادر و اکسیژن‌رسانی به جنین کمک می‌کند.
در کاهش هورمون‌های مرتبط با استرس مادر موثر است.
احتمال انجام روش اپیزیوتومی را کاهش می‌دهد.
قابل ذکر است که همه مادران (به‌خصوص در شرایط حاملگی پرخطر) کاندید مناسبی برای زایمان در آب نیستند و باید پس از تایید پزشک این کار انجام شود.

زایمان طبیعی با دستگاه تِنس (TENS)
دستگاه تِنس (TENS) یک وسیله الکتریکی است که معمولاً در جلسات فیزیوتراپی برای کاهش درد بیماران استفاده می‌شود. اخیراً استفاده از آن برای تجربه زایمان طبیعی بدون درد نیز رایج شده است.

این دستگاه جریان الکتریکی با ولتاژ کم را به اعصاب بدن مادر می‌فرستد. در نتیجه با ایجاد اختلال در سیگنالینگ مانع از انتقال درد زایمان در بدن می‌شود. برای استفاده از آن پدهای مخصوصی روی کمر مادر چسبانده می‌شوند.

البته مادران مبتلا به بیماری‌های مغز و اعصاب مانند صرع، کمردرد شدید، بیماری‌های قلبی یا دارای دستگاه ضربان‌ساز و مشکلات پوستی در ناحیه کمر، نمی‌توانند از این دستگاه استفاده کنند.

هزینه زایمان طبیعی بدون درد
به‌طورکلی هزینه نهایی بسته به نوع روش مورد استفاده، شرایط بالینی مادر و نوزاد و میزان مهارت پزشک متغیر است.

بهتر است از قبل در این زمینه با دکتر مریم کریمی مشورت کنید.